Hội thảo khoa học“Phương pháp nghiên cứu biên soạn và giảng dạy Lịch sử Đảng”

Sáng ngày 12/12/2020, Khoa Lịch sử, Trường ĐHKHXH&NV - ĐHQG-HCM đã tổ chức Hội thảo khoa học “Phương pháp nghiên cứu biên soạn và giảng dạy Lịch sử Đảng”.

 

Quý vị đại biểu tham dự Hội thảo

 

Đến tham dự có sự hiện diện của lãnh đạo Nhà trường, các nhà khoa học đến từ các Trường Đại học, Trung tâm – Viện nghiên cứu, Học viện và đông đảo Nghiên cứu sinh, Học viên cao học và sinh viên quan tâm.

Phát biểu khai mạc Hội Thảo, TS. Lê Hoàng Dũng, Phó Hiệu trưởng Nhà trường đánh giá cao ý nghĩa và chủ đề Hội thảo, trong đó nhấn mạnh đến tính cấp thiết của việc từng bước nâng cao hơn nữa chất lượng giảng dạy, nghiên cứu và học tập đối trong giai đoạn hiện nay với các môn Khoa học chính trị, Khoa học Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, trong đó có môn học Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Đại diện lãnh đạo Nhà trường cũng ghi nhận nỗ lực của Khoa Lịch sử trong việc tổ chức Hội thảo này trong bối cảnh khó khăn về nhiều mặt.



TS. Lê Hoàng Dũng, Phó Hiệu trưởng, Trường ĐHKHX&NV – ĐGQG-HCM phát biểu khai mạc Hội thảo

 

Thay mặt Ban Chủ tọa Hội thảo, GS.TS. Võ Văn Sen, Uỷ viên Hội đồng lý luận Trung ương, Chủ tịch Hội đồng khoa học và đào tạo Nhà trường, phát biểu đề dẫn Hội thảo. Giáo sư nhấn mạnh: Đổi mới phương pháp giảng dạy và nghiên cứu khoa học không phải là vấn đề mới đối với giáo dục đại học Việt Nam nói chung và trường ĐHKHXH&NV nói riêng, nó đã trở thành một yêu cầu cần thiết của tất cả các ngành khoa học. Tuy nhiên, với vị trí là một trung tâm đào tạo và nghiên cứu KHXH&NV chất lượng cao ở các tỉnh thành phía Nam, Khoa Lịch sử đã xác định sứ mạng của Khoa là đi đầu trong nghiên cứu khoa học, đổi mới phương pháp giảng dạy và nghiên cứu của các ngành khoa học. Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam là ngành khoa học còn non trẻ so với nhiều chuyên ngành khác của Khoa học Lịch sử. Tuy nhiên, khoa học này lại gánh trên vai trọng trách nặng nề, ngoài những yêu cầu về khoa học còn nhiệm vụ chính trị, đưa đường lối, chủ trương của Đảng vào thực tiễn đời sống, rút ra những bài học cần thiết, góp phần tích cực vào công tác tổng kết thực tiễn và công tác tư tưởng, lý luận của Đảng thì yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy và nghiên cứu khoa học này là một vấn đề mang tính cấp thiết. Với nhận thức đó, Hội thảo khoa học này nhằm mục đích thống nhất ý kiến về phương pháp luận, cũng như phương pháp nghiên cứu nhằm đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng trong công tác nghiên cứu, giảng dạy và học tập chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam - những vấn đề đang trở thành nhu cầu mang tính bức thiết trong thời kỳ đổi mới và hội nhập hiện nay. Ban tổ chức Hội thảo đã nhận được 60 tham luận khoa học gửi tới từ các nhà khoa học thuộc nhiều cơ quan nghiên cứu; cán bộ giảng dạy của nhiều trường đại học; học viện, và một số bạn học viên cao học, sinh viên trong phạm vi cả nước. Các tham luận đã cho thấy sự phong phú, đa dạng với các góc độ tiếp cận khác nhau.


 

GS.TS. Võ Văn Sen, Uỷ viên Hội đồng lý luận Trung ương, Chủ tịch Hội đồng khoa học và đào tạo Nhà trường, phát biểu đề dẫn Hội thảo

 

Trong suốt hơn 4 giờ, Hội thảo đã nghe 6 báo cáo tham luận trình bày và 14 lượt ý kiến phát biểu trao đổi. Qua các tham luận và ý kiến trao đổi, các nhà khoa học đã tập trung đề cập đến những vấn đề cơ bản nhất về phương pháp luận chuyên ngành khoa học Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam; về đối tượng nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu, mục đích nghiên cứu; về mối quan hệ giữa chuyên ngành Lịch sử Đảng với lịch sử Việt Nam hiện đại; về mối quan hệ giữa chuyên ngành Lịch sử Đảng với lịch sử các ban ngành và lịch sử Đảng bộ các ban ngành; về phương pháp tiếp cận và yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam,…


Ban Chủ tọa Hội thảo


Về đối tượng nghiên cứu, trên những nét cơ bản nhất, các diễn giả đã thống nhất quan niệm rằng, Lịch sử ĐCSVN theo nghĩa khái quát nhất, là toàn bộ quá trình ra đời và hoạt động của ĐCSVN.

Đối tượng nghiên cứu quy định nhiệm vụ cụ thể của chuyên ngành Lịch sử Đảng, đó là:

  • Nghiên cứu sự ra đời và lãnh đạo cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam;
  • Nghiên cứu hệ thống tổ chức, nhân sự, làm rõ sự phát triển của tổ chức Đảng đáp ứng yêu cầu lãnh đạo qua mỗi giai đoạn lịch sử;
  • Nghiên cứu toàn bộ chủ trương chính sách và phương thức lãnh đạo của Đảng để nhận biết ĐCSVN đã nắm vững và vận dụng các quy luật khách quan trong quá trình hoạch định đường lối cách mạng Việt Nam;
  • Nghiên cứu quá trình chỉ đạo thực tiễn của Đảng và hệ thống chính trị các cấp với phong trào cách mạng Việt Nam qua các giai đoạn lịch sử;

 

 

TS. Nguyễn Việt Hùng, Nguyên Trưởng Khoa Xây dựng Đảng và Tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh, trình bày tham luận.

 

Về mục tiêu nghiên cứu, các nhà khoa học đều thống nhất luận điểm rằng “Nghiên cứu lịch sử ĐCSVN là nghiên cứu việc Đảng vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam để định ra đường lối, chính sách đúng đắn, đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, và thực chất là nghiên cứu lịch sử tìm tòi, nắm vững và vận dụng các quy luật khách quan của xã hội vào việc lãnh đạo cách mạng Việt Nam qua các giai đoạn cách mạng”, như quan điểm của đồng chí Trường Chinh, nguyên Trưởng Ban Nghiên cứu Lịch sử Đảng Trung ương đầu tiên, đã nhiều lần khẳng định.


 

Đại tá, PGS.TS. Hồ Sơn Đài, Nguyên Trưởng phòng Khoa học Quân sự - Quân khu 7, phát biểu tham luận


Về phương pháp nghiên cứu, các tham luận đã nhấn mạnh những phương pháp cơ bản được sử dụng trong nghiên cứu Lịch sử Đảng như: Phương pháp lịch sử và logic; đặc biệc là Phương pháp tổng kết thực tiễn, xem như phương pháp đặc trưng của chuyên ngành Lịch sử Đảng.

Có ý kiến băn khoăn về vấn đề có hay không một phương pháp nghiên cứu riêng cho khoa học lịch sử Đảng? Và nếu không có một phương pháp nghiên cứu riêng thì lịch sử Đảng có được xem là một chuyên ngành khoa học hay không? Qua thảo luận, Hội thảo ghi nhận rằng, phương pháp nghiên cứu Lịch sử Đảng không khác biệt nhiều so với phương pháp nghiên cứu sử học nói chung, lịch sử Việt Nam nói riêng, hay rộng hơn là phương pháp nghiên cứu lịch sử nhân loại. Điều này không ảnh hưởng đến tính độc lập của chuyên ngành lịch sử Đảng. Phương pháp luận khoa học chuyên ngành không chỉ gói trong các phương pháp mà bao gồm những vấn đề cơ bản nhất của khoa học, về đối tượng nghiên cứu, mục đích nghiên cứu và  nhiệm vụ nghiên cứu. Sự khác biệt giữa các chuyên ngành sử học là ở đối tượng nghiên cứu, mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Các chuyên ngành trong khoa học lịch sử đều sử dụng phổ biến những phương pháp chung của sử học, kết hợp với những phương pháp nghiên cứu cơ bản của khoa học xã hội.


 

PGS.TS. Phan Xuân Biên, Ủy viên Hội đồng lý luận Trung ương, Phó Chủ tịch Hội khoa học Lịch sử Việt Nam, phát biểu tham luận


Nguyên tắc tính Đảng, tính khoa học được đề cập từ đặc điểm lịch sử của các xã hội có giai cấp bao giờ cũng là lịch sử đấu tranh giai cấp. Khoa học lịch sử phản ánh cuộc đấu tranh giai cấp xã hội thông qua quan điểm nhận thức và lợi ích của các giai cấp. Tính đảng cộng sản được quán triệt không riêng trong chuyên ngành Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam mà trong hầu hết các ngành khoa học xã hội. Tuy nhiên, Đảng cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, ngay từ khi ra đời đã đề cao lợi ích dân tộc, đề cao tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc. Vì vậy, vận dụng nguyên tắc tính Đảng, tính khoa học trong thực tiễn nghiên cứu và giảng dạy, cần coi trọng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng, trong mối quan hệ giữa tính Đảng, tính khoa học với tính dân tộc, tính nhân dân và tính nhân loại.


 

TS. Nguyễn Đình Thống, Nguyên Trưởng Bộ môn Lịch sử Đảng, Khoa Lịch sử, Trường ĐHKHXH&NV – ĐHQG-HCM, phát biễu tham luận


Trên lĩnh vực giảng dạy, các tham luận đều thống nhất về sự cần thiết phải đổi mới tư duy và phương pháp giảng dạy; về tiêu chuẩn, phẩm chất và năng lực cần có của cán bộ giảng dạy chuyên ngành Lịch sử Đảng; về việc cần xác định đúng đối tượng giảng dạy chuyên ngành lịch sử Đảng. Một số tham luận đi sâu vào việc khảo sát thực tiễn nghiên cứu, giảng dạy Lịch sử Đảng ở bậc đại học và trên đại học, chỉ ra những hạn chế trong giảng dạy Lịch sử Đảng do chưa nắm vững đối tượng nghiên cứu chuyên ngành. Việc đổi mới phương pháp giảng dạy cần triển khai theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của sinh viên, theo hướng dẫn chuyên sâu của đội ngũ giảng viên có trình độ khoa học, lý luận, có bản lĩnh và tinh thần phản biện, khai thác tính đặc thù, kỳ thú của chuyên ngành, trong mối liên quan giữa lý luận phong phú và thực tiễn sinh động của Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam.


 

Thượng tá TS. Lê Thị Hiền Lương, Phó khoa Lý luận Chính trị, Khoa học xã hội và Nhân văn - Trường Đại học An ninh nhân dân


 

TS. Ngô Quang Định, Nguyên Phó Trưởng Khoa, Nguyên Trưởng Bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh, Khoa Lịch sử, Trường ĐHKHXH&NV – ĐHQG-HCM, phát biễu tham luận


Ở mức độ nhất định, các ý kiến khác nhau phản ánh những góc độ tiếp cận riêng về chuyên ngành của các nhà nghiên cứu, các giảng viên đang trực tiếp giảng  dạy và nghiên cứu lịch sử Đảng. Với tinh thần khai phóng, Ban tổ chức Hội thảo trân trọng ghi nhận đóng góp của các nhà khoa học, các thầy cô giáo, các bạn học viên và sinh viên.

Hội thảo về phương pháp nghiên cứu, biên soạn và giảng dạy Lịch sử Đảng lần này đặt nền móng cho lộ trình tiếp theo, mở ra những diễn đàn với quy mô lớn hơn, cùng với những bước tiến mới trong nghiên cứu, biên soạn và giảng dạy Lịch sử Đảng, đặc biệt là trên lĩnh vực phương pháp luận.

Thay mặt Ban Chủ tọa Hội thảo, TS. Nguyễn Đình Thống trình bày tổng kết Hội thảo. Tiến sĩ nhấn mạnh: “Trong lúc cả đất nước đang căng mình chống đại dịch, những con virus quái quỷ đến từ Vũ Hán, Trung Quốc, nguồn kinh phí dành cho hội thảo khá hạn hẹp. Các nhà khoa học có tham luận nhận phần thù lao hẳn là chưa tương xứng; quý đại biểu đến tham dự thiếu phần quà thường thấy từ nhiều hội thảo, song bù lại, quý vị nhận được từ diễn đàn này niềm say mê, hứng khởi từ nghề nghiệp, cùng với khát vọng đổi mới tư duy và phương pháp nghiên cứu, giảng dạy, góp phần đưa khoa học Lịch sử Đảng lên một bước tiến mới, có vị trí xứng đáng trong nền sử học nước nhà.”


 

PGS.TS. Hà Minh Hồng, Nguyên Trưởng Khoa Lịch sử, Trường ĐHKHXH&NV – ĐHQG-HCM, phát biểu trao đổi


 

PGS.TS. Nguyễn Ngọc Dung, Nguyên Trưởng Khoa Lịch sử, Trường ĐHKHXH&NV – ĐHQG-HCM, phát biểu trao đổi


 

PGS.TS. Hoàng Văn Việt, Nguyên Trưởng Khoa Đông phương học, Trường ĐHKHXH&NV – ĐHQG-HCM, phát biểu trao đổi


 

PGS.TS. Dương Kiều Linh, giảng viên Khoa Lịch sử, phát biểu trao đổi

 

Ban Tổ chức xin trân trọng cám ơn và đón nhận sự chia sẻ từ tất cả quý vị quan tâm và tham dự Hội thảo. Ban Tổ chức cám ơn tâm huyết, trách nhiệm của Ban Biên tập cùng các thành viên phụ trách kế hoạch, tài chính, hậu cần, kỹ thuật đã làm việc hết sức mình, không nhận thù lao, thậm chỉ một số thành viên Ban Biên tập còn tự nguyện đóng góp thêm tiền để in tập kỷ yếu xứng tầm một cuốn sách tham khảo có giá trị về phương pháp luận. Với tất cả nỗ lực từ nhiều phía, chúng tôi tin rằng, ngành Lịch sử Đảng sẽ có bước tiến mạnh mẽ, vươn xa, và hy vọng Trường Đại học Khoa học Xã hội Nhân văn tiếp tục quan tâm, bồi đắp, giữ vững ngọn cờ tiên phong của chuyên ngành Lịch sử Đảng trên vùng đất phương Nam của Tổ quốc.


KHOA LỊCH SỬ


Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.