Kỷ niệm Ngày Thương binh Liệt sỹ (27-7): Những trang nhật ký

Nhân kỷ niệm Ngày Thương binh Liệt sỹ (27-7), Website Khoa Lịch Sử xin giới thiệu tới bạn đọc bài cuối về những ký ức của những giảng viên đang công tác tại Khoa đã “một thời khoác lên mình tấm áo Bộ đội Cụ Hồ”. Trong bài 3 này xin gửi tới bạn đọc bài viết về Những trang nhật ký và giới thiệu bộ sách “Nhật ký thời chiến Việt Nam” gồm 4 tập, do nhà văn Đặng Vương Hưng chủ biên.

 

Cuộc sống thật là ngắn ngủi nhưng một ngày qua phải là một ngày xứng đáng

(Nhật ký ngày 8.1.70, tr.1030)


 “…trong cuộc cách mạng này người ta lớn lên như Phù Đổng Thiên vương và mình cũng đã lớn lên trong sự lớn mạnh đó. ”

(Nhật ký ngày 10.1.70, tr. 1031)


Không, mình không còn thơ dại nữa, mình đã lớn đã dày dạn trong gian khổ nhưng lúc này đây sao mình cảm thấy thèm khát đến vô cùng bàn tay chăm sóc của một người mẹ mà thực ra là một bàn tay của một người thân hay tệ hơn chỉ là một người quen cũng được. Hãy đến với mình, nắm chặt bàn tay mình trong lúc cô đơn, truyền cho mình tình thương, sức mạnh để vượt qua những chặng đường gian khổ trước mắt”.

(Nhật ký ngày 20.6.70-Ngày cuối cùng, tr.1067)

 

Đó là những dòng nhật ký của những năm tháng cuối cùng của người nữ Bác sĩ-Anh hùng-Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm (hy sinh ngày 22-6-1970, trong trận đánh giữa 120 lính Mỹ với một người phụ nữ duy nhất để bảo vệ thương bệnh binh tại Đức Phổ-Quảng Ngãi). Những dòng Nhật ký Đặng Thùy Trâm một lần nữa xuất hiện trong Tập 1 của “Nhật ký thời chiến Việt Nam” (Bộ sách gồm 4 tập, do nhà văn Đặng Vương Hưng chủ biên được Nhà xuất bản Hội nhà Văn xuất bản năm 2020). Đa cảm súc của đời sống nội tâm, cũng như đa dạng về  ngoại cảnh hiện rõ trong từng trang nhật ký của người lính cụ Hồ.

 

Bích Hợp tưởng tượng một năm nữa nước nhà thống nhất, anh Hoàn lại sẽ về ngồi nói chuyện với những đứa em gái quý mến trong những buổi sáng trăng gió biển thổi vào mát rượi”. (Thư Bích Hợp[1] – 4/5/1965)

(Nhật ký ngày 14/5/1965 của Nguyễn Hải Trường bút danh của Liệt sĩ Nguyễn Minh Sơn (1930-1967), tr.71).

 

 Quê ta sau này sẽ có điện, trước xí nghiệp Tân Thành bây giờ sẽ trở thành công viên. Chúng ta sẽ tổ chức lại cách sống rất văn minh gấp trăm ngàn lần bây giờ. Sau những giờ lao động mệt nhọc, chúng ta sẽ đi công viên dạo mát, nghe ca nhạc, xem chiếu bóng, sẽ rủ nhau vào quán giải khát, sau đó trở về ngủ ngon lành để ngày mai lại lao động thoải mái”.

(Nhật ký ngày 14/5/1965 của Nguyễn Hải Trường bút danh của Liệt sĩ Nguyễn Minh Sơn (1930-1967), tr.72)


Bộ sách Nhật ký thời chiến Việt Nam gồm 4 tập, do nhà văn Đặng Vương Hưng chủ biên được Nhà xuất bản Hội nhà Văn xuất bản năm 2020.


Và còn nhiều, nhiều hơn thế nữa trong 4 tập, mỗi tập với hơn 1000 trang sách, tập hợp 30 tác phẩm của 30 tác giả (Nguyễn Hải Trường, Hoàng Công Sơn, Phạm Ngọc Chí, Nguyễn Văn Thân, Trần Minh Tiến, Trần Danh Hải, Nguyễn Đức Huy, Đặng Thùy Trâm, Chu Cẩm Phong, Vũ Văn Chiến, Hoàng Thượng Lân, Vương Thị Thu, Nguyễn Thanh, Nguyễn Khắc Xuân, Trần Mai Hạnh, Phạm Việt Long, Dương Thị Xuân Quý, Đặng Sỹ Ngọc, Phạm Quốc Lệnh, Nguyễn Trọng Đạt, Phạm Quang Nghị, Vũ Hồng Thịnh, Phạm Phòng Ngự, Triệu Bôn, Nguyễn Văn Thạc, Vũ Hồng Nhật, Lê Văn Cổn, Nguyễn Trần Thái, Trần Kỳ Tiến, Nguyễn Ngọc Khanh).

 

Mặc dù Thầy Dung là lớp lính sau, nhưng đọc họ, Thầy Dung  thấy mình trong đó, chẳng có gì khác nhau”, PGS.TS Nguyễn Ngọc Dung, nguyên Trưởng Khoa Lịch Sử chia sẻ về bộ sách.

 

Trong “Nhật ký thời chiến Việt Nam”, nhà văn Nguyễn Quang Thiều, qua “Như một bộ hồ sơ của văn hóa Việt” in trong phần cuối tại mỗi tập của tác phẩm đã cho biết, “Nhiều năm sau chiến tranh Việt Nam, nhiều nhà nghiên cứu chiến tranh của Mỹ đã khẳng định: Phát hiện lớn nhất của người Mỹ trong chiến tranh Việt Nam, là phát hiện ra nền văn hóa Việt Nam”. “Bởi tôi nghĩ, trước sự sống còn của một cá nhân và sự sống còn của một dân tộc, nền văn hóa của dân tộc đó được chứng minh rõ ràng nhất và bền vững nhất”.

 

Mới gần đây, tại buổi gặp mặt các tác giả và nhân chứng lịch sử của bộ sách “Nhật ký thời chiến Việt Nam” diễn ra vào ngày 5-7-2020, tại đường sách Nguyễn Văn Bình, Quận 1, TP.Hồ Chí Minh, PGS.TS Hà Minh Hồng - Nguyên trưởng Khoa Lịch Sử  đã nói lên một kỳ vọng: "Chúng tôi mong muốn 4 quyển sách này chỉ là khởi đầu, chúng tôi mong đợi 5 năm nữa, 10 năm nữa, 20 năm nữa… hay kỷ niệm 100 năm Ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước 30-4, sẽ có một bộ sách không phải 4 tập hay 40 tập[2]. Trong một bài viết gần đây, Thầy chia sẻ về những dòng nhật ký của người chiến sĩ trên mặt trận Vị Xuyên năm xưa đã ngả xuống trong mùa xuân của đất trời hòa cùng mùa xuân tuổi trẻ của mình để bảo vệ biên giới quê hương.

 

Ở đây đồi núi trùng điệp nhấp nhô, có rừng xanh bao phủ, có dòng suối Thanh Thủy uốn khúc và dòng sông Lô đỏ ngầu phù sa chảy về xuôi. Đây là chưa kể tới những thác bạc réo rắt như bản nhạc muôn thuở và sớm chiều mây trắng vờn quấn như đùa bỡn với cỏ, cây hoa lá cùng muôn cảnh vật. Bản ở đây nghe tên cũng đẹp, Thanh Đức, Thanh Hương, Nậm Ngoặt, Nà Cáy, Nà Toong, Nậm Tà... Quây quần bên những sườn núi, được con người từ bao đời tạo hóa nên những ruộng bậc thang trải dài thật đẹp, tựa như một kiến trúc hài hòa thêm cảnh đẹp biên giới của đất nước”. (Liệt sĩ Trần Trung Thực, Đại đội 7, Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 149 Sư đoàn 356, hy sinh ngày 14/1/1985 tại Vị Xuyên)[3]

 

Đài hương tưởng niệm trên Cao điểm 468 ở Vị Xuyên [Ảnh: PGS.TS Hà Minh Hồng]

 

Kỳ vọng đó của cựu binh Quân đoàn 3-Tây Nguyên, cũng là mà những gì nhà văn Đặng Vương Hưng chia sẻ “Vì là xuất bản lần đầu tiên, bản thảo lại được tổ chức trong một thời gian ngắn, nên bộ sách còn thiếu một số tác phẩm Nhật ký thời chiến Việt Nam đã xuất bản, hoặc đang còn trong sổ tay; đặc biệt là nhật ký được viết trong thời kỳ diễn ra cuộc chiến tranh Trung Quốc xâm lược Biên giới phía Bắc Việt Nam (1979 – 1989)”. Và cũng giúp để hiểu cuộc chiến tranh Việt Nam một cách đa diện hơn.


Mẹ tôi ngã vật xuống giường lặng đi không nói được câu nào. Nhưng mẹ tôi không khóc. Mẹ tôi là một người phụ nữ ít nói, đầy nghị lực và đầy lý trí. Có lẽ nỗi đau đã đông lại trong tim thành một khối rắn chắc, kể từ đó mẹ tôi càng ít nói và hầu như tôi không thấy mẹ tôi cười”.[4]

 

Đó là những lời của Đặng Kim Trâm, người em của liệt sỹ Đặng Thùy Trâm kể về khoảnh khắc “đau thương khôn nguôi” của người mẹ. Như những suy nghĩ của Nguyên Phó thủ tướng Vũ Khoan bộc bạch qua “Cảm nghĩ tháng Bảy” trên VnExpress.net ngày 26-7-2020 vừa qua:

 

Xương máu của biết bao nam nữ anh hùng đất Việt đã đổ xuống. Niềm đau thương khôn nguôi của biết bao người mẹ, người cha, người vợ, người chồng khắp mọi miền đất nước vẫn day dứt ngày đêm để nước ta có được cơ đồ hôm nay. Lòng biết ơn sâu nặng đối với họ không chỉ được thể hiện trong ngày 27/7 mà ăn sâu vào tâm khảm của mọi người Việt Nam, thúc đẩy chúng ta làm mọi việc có thể vì giang sơn này[5].

 

Bộ sách “Nhật ký thời chiến Việt Nam” do nhà văn Đặng Vương Hưng sưu tầm giới thiệu được Nhà xuất bản Hội Nhà văn cấp phép miễn phí do đó để phổ biến rộng dãi đến đông đảo bạn đọc website Khoa Lịch Sử xin đính kèm bản pdf bộ sách này. Bạn đọc có thể đọc trực tiếp bản in tại Văn phòng Cựu chiến binh của Nhà Trường. Xin trân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Ngọc Dung đã chia sẻ tư liệu file pdf bộ sách quý và độc đáo này.


Nhật ký thời chiến Việt Nam (pdf): Tập 1

Nhật ký thời chiến Việt Nam (pdf): Tập 2

Nhật ký thời chiến Việt Nam (pdf): Tập 3

Nhật ký thời chiến Việt Nam (pdf): Tập 4


[1] Bích Hợp là cô em họ của Hoàn-bí danh của Nguyễn Hải Trường bút danh của Liệt sĩ Nguyễn Minh Sơn (1930-1967), từ bé chưa bao giờ gặp mặt, chỉ được nghe kể chuyện mà qua đó rất mến anh.

[2] Hoài Phương. Bộ sách ‘Nhật ký thời chiến Việt Nam’: Nối dài sức sống mãi mãi tuổi 20 trên báo Tuổi Trẻ Online ngày 5-7-2020. https://tuoitre.vn/bo-sach-nhat-ky-thoi-chien-viet-nam-noi-dai-suc-song-mai-mai-tuoi-20-20200705161255944.htm

[3] Hà Minh Hồng, 2019. Biên giới Vị Xuyên-Từ trận tuyến nóng bỏng đến đài hương tưởng niệm trong Báo điện tử Chinhphu.vn, ngày 15/02/2019. http://baochinhphu.vn/Bien-cuong-xanh/Bien-gioi-Vi-Xuyen-Tu-tran-tuyen-nong-bong-den-dai-huong-tuong-niem/358931.vgp

[4] Đặng Kim Trâm, Chuyện sau cuốn nhật ký in trong “Nhật ký thời chiến Việt Nam” (tập 1), tr. 1068.

[5] Vũ Khoan. Cảm nghĩ tháng Bảy. https://vnexpress.net/cam-nghi-thang-bay-4136494.html

  

Xem chuỗi bài về Kỷ niệm Ngày Thương binh Liệt sỹ (27-7)


Xem Bài 1: PGS.TS Phạm Đức Mạnh, từ tuổi thơ bận rộn đến những dữ kiện “vĩ đại bậc nhất” trong lịch sử giành và gìn giữ cho bằng được độc lập-tự do của dân tộc để lưu truyền cho hôm nay

Xem Bài 2: TS. Nguyễn Đình Thống, GỬI BẠN TÔI - NGƯỜI LÍNH TRƯỜNG SƠN

Xem bài 3: PGS.TS Hà Minh Hồng, CÂU CHUYỆN TRONG NGHĨA TRANG LIỆT SĨ CHƯ PRÔNG


Bài KHOA SỬ

Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.