Hội thảo khoa học cấp quốc gia: Giá trị của di sản văn hóa Óc Eo trong tiến trình kinh tế xã hội

Sáng ngày 16-01-2016, tại Di tích Óc Eo - Ba Thê - An Giang đã diễn ra hội thảo khoa học quốc gia "Giá trị của di sản văn hóa Óc Eo trong tiến trình kinh tế xã hội".

Đây là hội thảo khoa học cấp quốc gia được Ban Quản lý Lịch sử - Văn hóa Óc Eo tỉnh An Giang phối hợp với Trường ĐHKHXH&NV, ĐHQG-HCM tổ chức.

Đến dự hội thảo, phía An Giang có TS. Nguyễn Thanh Bình - UVTV Tỉnh Ủy - Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang; ThS. Nguyễn Hữu Giềng, Giám đốc BQL Di tích Văn hóa Óc Eo tỉnh An Giang; Ông Trương Bá Trạng - Phó Giám đốc Sở VHTT&DL tỉnh An Giang; Ông Lê Minh Tùng - Chủ tịch Liên hiệp các hội KH&KT tỉnh An Giang; Ông Nguyễn Thành Đô - TUV - Bí thư Huyện ủy Huyện Thoại Sơn; Ông Dương Ngọc Lắm - PCT UBND Huyện Thoại Sơn cùng đại diện Hội khoa học Lịch sử Việt Nam, Ban quản lí Di tích Kiên Giang; Ban quản lí Khu Khảo cổ Nam Cát Tiên - Lâm Đồng; Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM; Viện KHXH Vùng Nam Bộ; TT UNESCO Nghiên cứu và Bảo tồn Văn hóa Chăm - Liên hiệp các hội UNESCO Việt Nam; Hội Khảo cổ học Việt Nam; Hội Khoa học Lịch sử Đồng Tháp, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh; Bảo tàng Lịch sử TP.HCM;Bảo tàng An Giang; Sở GD&ĐT Đồng Tháp; Trường ĐH An Giang, Đồng Tháp, Khánh Hòa, Trà Vinh, HVCT KV4; Trường Chính trị Tôn Đức Thắng; Trường THPT Nguyễn Hiền - TP.HCM; Trường THPT Bình Phục Nhứt - Tiền Giang; Đài PTTH tỉnh An Giang, Báo An Giang, Truyền hình Quốc hội, Báo Thanh Niên, Báo Tuổi trẻ, TTXVN - Phân xã An Giang, VTV Cần Thơ...

Phía trường ĐHKHXH&NV-ĐHQG-HCM có PGS.TS. Võ Văn Sen - Hiệu trưởng, TS. Nguyễn Ngọc Thơ - Trưởng phòng, TS. Trần Anh Tiến - Phó trưởng phòng, ThS. Trần Thị Kim Anh - Phó trưởng phòng QLKH-DA; PGS. TS. Đặng Văn Thắng - Giám đốc Bảo tàng Văn hóa Lịch sử; GS.TS.NGND. Ngô Văn Lệ, TS. Trương Văn Món - Khoa Nhân học; PGS.TS. Phạm Đức Mạnh - Khoa Lịch sử, PGS.TS. Nguyễn Tiến Lực - Trưởng Khoa Nhật Bản cùng các giảng viên, nghiên cứu viên của nhà trường.


TS. Nguyễn Thanh Bình TVTU - Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang phát biểu khai mạc. Ảnh: Việt Thành

TS. Nguyễn Thanh Bình TVTU - Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang đã phát biểu khai mạc hội thảo. Ông chú trọng tầm quan trọng của văn hóa Óc Eo đối nhân dân tỉnh An Giang. Việc nghiên cứu về nền văn hóa Óc Eo của Bảo tàng tỉnh An Giang, đã có thêm các phát hiện mới, nhiều di vật mới, đặt biệt địa bàn huyện Thoại Sơn. Thoại Sơn đã trở thành di tích văn hóa độc đáo của An Giang được bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của nền văn hóa Óc Eo, nhất là năm 2012 Thủ tưởng Chính phủ đã ra quyết định công nhận khu di tích văn hóa Óc Eo - Ba Thê là di tích Quốc gia đặc biệt. Đây chính là niềm tự hào của của nhân dân tỉnh An Giang. TS. Nguyễn Thanh Bình mong muốn tại hội thảo lần này, các nhà quản lý, nhà nghiên cứu của tỉnh An Giang sẽ tiếp cận và đánh giá sâu sắc thêm những vấn đề mới, bằng chứng mới của nền văn hóa Óc Eo để tỉnh An Giang có thể ứng dụng vào trong thực tế cho quá trình phát triển kinh tế - văn hóa xã hội của tỉnh nhà.


PGS.TS Võ Văn Sen - Bí thư Đảng ủy - Hiệu trưởng Trường ĐHKHXH&NV báo cáo đề dẫn hội thảo. Ảnh: Việt Thành

PGS.TS. Võ Văn Sen, Hiệu trưởng Trường ĐHKHXH&NV- ĐHQG-HCM đã nhấn mạnh đến kết quả của quá trình lao động và tinh thần hợp tác tốt đẹp giữa Nhà trường với BQLDT Lịch sử văn hóa Óc Eo, là điểm khởi đầu đầy hứa hẹn của những kế hoạch hợp tác khác trong tương lai. Tại hội thảo, PGS.TS. Võ Văn Sen nhấn mạnh đến tính thống nhất trong đa dạng của văn hóa Việt Nam, hình thành và phát triển trên nền tảng trung tâm văn hóa người Việt ở Bắc Bộ, và vận động, thâu nạp, chỉnh hợp văn hóa của nhiều vùng miền, địa phương khác nhau thành một thể thống nhất. Trong số ấy phải kể đến đóng góp của một nền văn hóa cổ mà không gian lịch sử của nó bao trùm một phần lãnh thổ rộng lớn phía Nam Việt Nam và một phần Đông Nam Á lục địa – đó là văn hóa Óc Eo. “Văn hóa Óc Eo – Phù Nam” là một vấn đề lịch sử - văn hóa của con người vùng đồng bằng châu thổ hạ lưu sông Mê Kông của Việt Nam có quan hệ mật thiết với lịch sử của Đông Nam Á thời cổ đại, thể hiện sống động quá trình sớm bước vào nền văn minh canh nông và thương mại quốc tế của các cộng đồng cư dân Đông Nam Á, trong đó có cư dân Óc Eo – Phù Nam – Malayo; và khẳng định dấu ấn văn hóa Ấn Độ - một trong những chiếc nôi của văn minh nhân loại - ở Việt Nam ngay từ đầu Công nguyên.


PGS.TS. Võ Văn Sen tặng kỉ niệm chương cho ThS. Nguyễn Hữu Giềng - Trưởng ban QLDT Óc Eo. Ảnh: Việt Thành

Văn hóa Óc Eo sớm đi vào quên lãng vì nhiều lý do khác nhau; các di sản văn hóa Óc Eo đã ngủ quên trong lòng đất hơn mười mấy thế kỷ qua. Những địa danh Óc Eo, Bảy Núi, Cạnh Đền, Nền Chùa với những phế tích cổ xưa dần dà đi vào tâm thức dân gian như những thể hiện còn xót lại của một thế giới của những vua chúa, những vị thần thánh đầy uy lực và huyễn hoặc. Đến đầu thế kỷ 19, triều đình Nhà Nguyễn chỉ đạo Thoại Ngọc Hầu đã cho đào kênh Thoại Hà nối thông sông Hậu tại Long Xuyên với biển Tây tại Rạch Giá, mở đường cho nhiều lưu dân Việt, Hoa và Khmer vào khai phá vùng đất Óc Eo và tiếp cận với các phế tích của nền văn hóa cổ này. Mãi đến cuối năm 1944 nhà khảo cổ học người Pháp Louis Malleret đã tiến hành khai quật khu di tích văn hóa Óc Eo tại địa điểm Gò Óc Eo thuộc thị trấn Óc Eo, huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang. Đây là cuộc khai quật khảo cổ có ý nghĩa hết sức quan trọng, vì nó đặt nền móng đầu tiên cho việc nghiên cứu khảo cổ nền văn hóa mới ở An Giang và Nam Bộ với tên gọi phổ biến toàn thế giới là Văn hóa Óc Eo.

Hướng mới của nghiên cứu và phát triển kinh tế xã hội Óc Eo - An Giang

Hơn 70 năm được quan tâm nghiên cứu từ trong và ngoài nước, nhiều cuộc điều tra, khảo sát và khai quật khảo cổ được tiếp tục tiến hành và đã phát hiện thêm nhiều di tích Văn hóa Óc Eo ở trên khắp địa bàn Nam Bộ. Trên cơ sở tư liệu khảo cổ cực kỳ phong phú, bao gồm di chỉ cư trú, di tích kiến trúc, di chỉ xưởng với nhiều loại hình và vật liệu khác nhau, kết hợp nguồn tư liệu thư tịch, bi ký… nhiều vấn đề khoa học trong nghiên cứu và nhận thức về Văn hóa Óc Eo và Vương quốc Phù Nam đã được giải quyết. Tuy vậy, di sản của nền văn hóa cổ này vẫn còn nhiều điều bí ẩn, tức vẫn còn nhiều vấn đề mà giới khoa học cần tiếp tục đi sâu nghiên cứu. 
Cho tới nay, những phát hiện mới và những kết quả nghiên cứu mới của giới nghiên cứu về Óc Eo đã hé mở nhiều cánh cửa khoa học mang tính hệ thống và toàn diện để nhận diện nguồn gốc, thể hiện diện mạo, nội dung, tính chất của nền văn hóa cổ; nhờ vậy, những hiểu biết của chúng ta về quá khứ vùng đất Chín Rồng dần được sáng tỏ. Những nghiên cứu mới về văn hóa, nhân học, kinh tế đã, đang và sẽ làm sống dậy những giá trị tinh hoa văn hóa cổ và gắn cho chúng hơi thở của cuộc sống thời đại. Không dừng lại ở việc phục dựng một phần của lịch sử mà còn phải mang những giá trị của văn hóa Óc Eo vào các quá trình kinh tế - xã hội ở địa phương, cũng như gắn chúng với những trang sách sử học đường và làm giàu thêm vốn hiểu biết lịch sử - văn hóa từng công dân trẻ. 


Chủ tọa phiên chung tại hội thảo Óc Eo. Ảnh: Việt Thành

Hội thảo hướng tới việc đánh giá đúng đắn và toàn diện về thế mạnh của Di tích Văn hóa Óc Eo trong nghiên cứu học thuật và ứng dụng xã hội. Trên cơ sở gắn những kết quả nghiên cứu với thực tiễn các nội dung trình bày và thảo luận tại hội thảo sẽ góp phần phát hiện và đưa ra phương hướng, giải pháp nâng cao giá trị, phát huy có hiệu quả di sản Văn hóa Óc Eo để phát triển kinh tế-xã hội của địa phương Óc Eo – Thoại Sơn nói riêng, của tỉnh An Giang và cả nước nói chung.

Ngoài ra, hội thảo cũng là một cách để tuyên truyền, quảng bá và kêu gọi sự hợp tác đầu tư hơn nữa cho công cuộc sưu tầm, nghiên cứu văn hóa Óc Eo, giúp cho chúng ta từng bước nhận thức toàn bộ diện mạo lịch sử và cư dân của ĐBSCL, một phần máu thịt quan trọng của cả cơ thể Việt Nam. Hội thảo lần này sẽ góp thêm những luận cứ khoa học có ý nghĩa để đấu tranh với các thế lực thù địch về chủ quyền và cương vực quốc gia. Hội thảo cũng ghi nhận những ý kiến tham gia thảo luận của các nhà quản lý, các học giả, các nhà nghiên cứu về công tác phát triển du lịch, giúp du lịch Óc Eo nói riêng, tỉnh An Giang nói chung, phát triển một cách bền vững. Đây cũng là cơ hội cho các nhà khoa học nghiên cứu về nền Văn hóa Óc Eo trong nước có dịp gặp gỡ, cùng trao đổi, thảo luận với nhau về các giá trị lịch sử-văn hóa-xã hội cùng những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu.

Nội dung thảo luận tập trung vào các vấn đề như sau:

(1) Nước Phù Nam và di sản văn hóa Óc Eo từ các góc độ khảo cổ học, khảo sát tài liệu, văn hóa dân gian; Vị thế của trung tâm Óc Eo trong Vương quốc Phù Nam;
(2) Tiến trình lịch sử-văn hóa từ Óc Eo đến An Giang;
(3) Giá trị di sản văn hóa Óc Eo – An Giang trong phát triển văn hóa, xã hội và kinh tế du lịch ở địa phương;
(4) Mối quan hệ giữa cụm di tích Óc Eo với các khu vực lân cận: di tích Nền Chùa, di tích Gò Tháp .v.v..
(5) Giá trị mỹ thuật và lịch sử của tượng Vishnu – tượng Phật Bốn tay ở Óc Eo -Ba Thê trong hệ thống giá trị của di tích Óc Eo đồng bằng sông Cửu Long;
(6) Giáo dục lịch sử-văn hóa Óc Eo ở An Giang – thực trạng và triển vọng;
(7) Các bình diện văn hóa, xã hội, kinh tế của các địa phương có di sản văn hóa Óc Eo hiện nay.


Hội thảo đón nhiều nhà khoa học nghiên cứu về Văn hóa Óc Eo  - Phù Nam đến tham dự. Ảnh: Việt Thành

Đây là hội thảo quốc gia và tính liên ngành cao, quy tụ được nhiều nhà nghiên cứu, nhà khoa học, nhà quản lý thuộc nhiều lĩnh vực tham gia. Với 60 bài viết gửi về cho hội thảo lớn, tuy nhiên trong khuân khổ của hội thảo, BTC đã chọn ra 34 bài để in kỷ yếu, sau đó sẽ tiến hành xuất bản (ISBN) để có giá trị hơn. Những kết quả của Hội thảo thể hiện qua những ý kiến, tham luận được trình bày và phát biểu trong Hội thảo sẽ góp phần làng sáng tỏ những bình diện, tính chất, đặc trưng và giá trị các di sản văn hóa Óc Eo cũng như những đóng góp của nó đối với thời đại.

Phòng QLKH-DA
Nguồn: hcmussh.edu.vn
Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.